Trump-Putin hattında yeni çözüm platformu: Avrupa dışarıda mı kalacak?

Prof. Dr. Bilal Sambur, Alaska’da yapılan Trump–Putin görüşmesinin ardından ABD’nin Avrupa liderleriyle yürüttüğü temasları değerlendirdi.

Sambur, Alaska’da somut sonuçlar çıkmasa da Trump’ın görüşmeyi olumlu gördüğünü, Putin’in ise ‘günübirlik ateşkeslerin ötesine geçilmesi gerektiği’ vurgusuyla sorunun köklerine inmeyi önerdiğini hatırlattı. Dün ise Zelenskiy’nin de katılımıyla Fransa, Almanya, İngiltere, Finlandiya, Polonya liderleri ve AB Komisyonu temsilcisiyle bir toplantı yapıldığını belirten Sambur, “Bu buluşma, sürecin Alaska görüşmesinin devamı niteliğinde” dedi.

Trump: Avrupa pasif kalmalı

Sambur’a göre Trump, Avrupa’nın çözüm sürecine engel olmasını istemiyor. Fransa, Almanya ve İngiltere’yi savaşın başlıca sorumluları olarak gören Trump, Avrupa’nın mümkün olduğunca pasif kalmasını savunuyor. “Trump, çözümün ABD–Rusya ekseninde ilerlemesinden yana. Muhtemelen bu görüşünü AB liderlerine de aktardı” diyen Sambur, ancak Avrupa’nın Rusya’yla doğrudan temas kurulmasına karşı çıktığını ve kendisi olmadan hiçbir adım atılmasını istemediğini kaydetti.

NATO ve toprak tavizi ayrımı Ukrayna krizinde temel görüş ayrılıklarından birinin NATO’nun rolü olduğunu vurgulayan Sambur, “Trump, NATO’nun Avrupa–Ukrayna sınırında bulunmamasını ve soruna müdahil olmamasını savunuyor. Avrupa ise Ukrayna’nın güvenliğinin ancak NATO’yla sağlanabileceğini düşünüyor” diye konuştu.

Bir diğer ayrımın toprak tavizi meselesi olduğunu belirten Sambur, “Trump, savaş öncesi şartlara dönülmesini gerçekçi bulmuyor. Kırım gibi bölgelerden vazgeçilmesini gerekli görüyor. Avrupa ve Ukrayna tarafı ise hiçbir şekilde toprak tavizini kabul etmiyor” ifadelerini kullandı.

‘Putin, Trump’a daha yakın’

Sambur, bu görüş ayrılıklarının ABD’yle Avrupa arasında ciddi bir uçurum yarattığını söyledi. Trump’ın Putin’i kendisine daha yakın bir müzakere ortağı olarak gördüğünü ifade eden Sambur, “Ancak Ukrayna sorununun hazır bir çözümü yok. Süreç karmaşık ve tarafların pozisyonları halen birbirine çok uzak” dedi.