Kıdem tazminatına hangi ödemeler dahildir? Nasıl hesaplanır?

Kıdem tazminatına ilişkin hükümler, 1475 sayılı eski İş Kanunu’nda düzenleniyor. Bu kanunun yalnızca kıdem tazminatına ilişkin maddesi yürürlükte bulunuyor.

Buna göre, aynı işverene ait bir veya birden fazla iş yerinde en az bir yıl çalışan işçiler kıdem tazminatına hak kazanıyor. Ancak hak kazanmak, her durumda tazminatın alınabileceği anlamına gelmiyor.

SGK uzmanı Ahmet Kıvanç, Habertürk’teki bugünkü yazısında kıdem tazminatını detaylarıyla açıkladı.

İşçinin kıdem tazminatı alabilmesi için emeklilik, askerlik nedeniyle işten ayrılma, kadın işçilerin evlendikten sonra bir yıl içinde işten ayrılması, işverenin haklı neden olmaksızın iş akdini feshetmesi ya da işçinin haklı nedenle sözleşmeyi sona erdirmesi gerekiyor.

Ayrıca geçmişte “15 yıl 3600 gün” olarak bilinen, yaş dışındaki emeklilik şartlarının yerine getirilmesi halinde de kıdem tazminatı hakkı doğuyor. Bu koşullar, sigorta başlangıç tarihine göre değişiklik gösteriyor.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Kıdem tazminatı, işçinin son ücreti üzerinden hesaplanıyor. Hesaplamada yalnızca çıplak ücret değil, para ile ölçülebilen ve süreklilik arz eden yan haklar da dikkate alınıyor.

Bu kapsamda ortaya çıkan tutar “giydirilmiş ücret” olarak adlandırılıyor. İkramiye, prim, yol, yakacak, yemek, giyim yardımı, kira ve barınma yardımı, bayram harçlığı gibi düzenli ödemeler giydirilmiş ücrete dahil ediliyor. Buna karşılık, bir defaya mahsus yapılan ödemeler hesaplamaya katılmıyor.

İşveren tarafından sağlanan yemek bedeli, yemek kartı veya servis hizmeti de kıdem tazminatı hesabında dikkate alınan unsurlar arasında yer alıyor. Son yıllarda yaygınlaşan özel sağlık sigortası ve hayat sigortası primleri de giydirilmiş ücrete dahil ediliyor.

Öte yandan fazla mesai ücretleri, ulusal bayram ve genel tatil çalışmaları ile iş yerinde kullanılan koruyucu elbise ve ekipmanlar kıdem tazminatı hesabına dahil edilmiyor.

Kıdem tazminatının hesaplanmasında, yukarıda belirtilen ücretler dışındaki ödemeler için son bir yıl içinde yapılan toplam ödemeler esas alınıyor. Toplam tutar 365 güne bölünerek, bir günlük tutar belirlenir. Bir günlük tutarın 30 ile çarpımı sonucu bulunan tutar aylık çıplak ücrete eklenir. Kıdem tazminatı bu tutar üzerinden ödenir.

Bazı iş yerlerinde yılda 4 defaya kadar ikramiye ödeniyor. Yargıtay, yıl içinde ücrete zam yapılmışsa, hesaplamalarda son ödenen ikramiyeyi dikkate alıyor. Örneğin, yılda 4 ikramiye ödenen bir kişi, ilk üç ikramiyeyi 30 bin lira, sonuncu ikramiyeyi zamlı olarak 40.000 lira almışsa, yıl içindeki dört ikramiye de 40.000 liradan ödenmiş kabul ediliyor.

Kanuna göre kıdem tazminatı, her çalışma yılı için 30 günlük ücret üzerinden ödeniyor.

2026 yılı Ocak–Haziran dönemi için kıdem tazminatı tavanı 64 bin 948 lira 77 kuruş olarak uygulanacak. İşçinin giydirilmiş ücreti bu tutarın üzerinde olsa bile, her bir çalışma yılı için ödenecek kıdem tazminatı bu rakamı geçemeyecek.