Mars’tan gelen siyah bir kayada bulunanlar şaşırttı

Mars’tan geldiği bilinen “Black Beauty” adlı ünlü göktaşı, yeni bir teknoloji sayesinde zarar verilmeden incelendi. Danimarka Teknik Üniversitesi’nden Estrid Naver ve çalışma arkadaşlarının yaptığı araştırmada, resmi adı NWA 7034 olan bu kaya ilk kez iki farklı tomografi yöntemiyle tarandı.

Bilim insanlarına göre bu kaya, milyarlarca yıl önce Kızıl Gezegen’de meydana gelen büyük bir çarpmanın ardından uzaya savruldu ve daha sonra Dünya’ya düştü. Yaklaşık 4,48 milyar yıllık malzemeler içeren göktaşı, bilinen en eski Mars örneklerinden biri kabul ediliyor.

Daha önce yapılan incelemelerde, kayanın iç yapısını görmek için küçük parçalar kesiliyor ve bu parçalar ezilerek ya da kimyasallarla çözülerek analiz ediliyordu. Bu yöntem, değerli örneğe zarar verilmesine yol açıyordu. Yeni çalışmada ise göktaşı, kırılmadan incelendi.

Araştırmada iki farklı tomografi tekniği kullanıldı. İlki, hastanelerde de kullanılan X-ışını tomografisi. Bu yöntem, demir gibi yoğun maddeleri tespit etmede oldukça etkili. İkinci yöntem ise nötron tomografisi. Bu teknikte X-ışınları yerine nötronlar kullanılıyor ve özellikle suyun temel bileşeni olan hidrojeni tespit etmede daha başarılı sonuç veriyor.

Yapılan taramalarda, kayanın içinde küçük taş parçacıkları bulundu. Jeolojide bu tür küçük parçalara “klast” adı veriliyor. Aslında Black Beauty’nin bu tür parçalardan oluştuğu zaten biliniyordu. Ancak bu kez bulunan klastların türü farklıydı.

Araştırma, hidrojen bakımından zengin demir minerallerinden (H-Fe-ox) oluşan yeni tür parçacıkların varlığını ortaya koydu. İncelenen örnekte bu parçacıklar hacim olarak yalnızca yüzde 0,4’lük bir alan kaplıyordu. Ancak hesaplamalar, bu küçük parçaların örnekteki toplam suyun yaklaşık yüzde 11’ini taşıdığını gösterdi.

Genel olarak Black Beauty’de milyonda yaklaşık 6 bin birim su bulunduğu tahmin ediliyor. Bu oran, günümüzde oldukça kuru görünen Mars için dikkat çekici bir değer. Üstelik bu sonuçlar, NASA’nın Perseverance aracının Jezero Krateri’nde tespit ettiği su izleriyle de örtüşüyor.