İzlanda AB’ye katılım referandumunu hızlandırmayı planlıyor

İzlanda 2009’da, üç büyük ticari bankasının tamamının çöktüğü bir mali krizin zirvesinde, Avrupa Birliği’ne (AB) katılmak için başvuruda bulunmuştu.

İki kaynağa göre, İzlanda, AB üyelik müzakerelerini yeniden başlatmaya yönelik bir oylamayı en erken önümüzdeki ağustos ayında yapmayı değerlendiriyor.

Reykjavik’teki iktidar koalisyonu, önceki hükümetin 2013’te müzakereleri askıya almasının ardından, 2027’ye kadar AB’ye katılım görüşmelerinin yeniden başlatılmasına ilişkin bir referandum yapma vaadinde bulunmuştu.

Grönland gerilimi, takvimi hızlandırdı

Ancak jeopolitik çalkantılar ve Washington’un İzlanda’ya gümrük vergileri uygulama kararı ile ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ilhak etme yönündeki söylemlerinin ardından takvim hızlandırılıyor.

İsimlerinin açıklanmaması koşuluyla Politico’ya konuşan iki kaynağa göre, İzlanda Parlamentosu’nun önümüzdeki haftalarda referandum tarihini açıklaması bekleniyor.

Bu adım, AB’li siyasetçilerin İzlanda’ya ve İzlandalı siyasetçilerin Brüksel’e gerçekleştirdiği yoğun ziyaretlerin ardından geldi. Kaynaklardan birine göre, İzlandalılar “evet” oyu verirse, ülke diğer aday ülkelerden önce AB’ye katılabilir.

İngiltere-İzlanda gerilimi

Öte yandan İngiltere ile İzlanda arasında balıkçılık konusunda uzun süredir gergin bir ilişki bulunuyor. İki ülke, 1950’ler ile 1970’ler arasında ‘Morina Savaşları’ olarak adlandırılan bir dizi şiddetli çatışmaya girmişti. İzlanda’nın katılım müzakereleri sırasında da iki ülke arasında ciddi gerilim yaşandı. İngiltere, İzlandalı balıkçı teknelerinin avladığı uskumru miktarına itiraz etti. ‘Uskumru Savaşı’ olarak anılan bu anlaşmazlıkta AB, İzlanda’ya ticari yaptırım tehdidinde bulundu.

Ancak İngiltere artık AB dışında olduğundan, balıkçılık hakları daha az engel teşkil edebilir. 2013’te müzakerelerin dondurulmasından önce İzlanda, 33 başlıktan 11’ini kapatmıştı. En ileri aday ülke olan Karadağ ise bu eşiği ancak son aylarda aşabildi.