ABD basını, arka planını yazdı: Netanyahu, Trump’ı nasıl ikna etti?

İsrail’in İran’ın nükleer ve askeri tesislerine yönelik saldırılarının ardından İran’ın İsrail’e misilleme saldırılarıyla devam eden gerilim sürüyor. Dün yaptığı açıklamada İsrail’in İran’a saldırılarını “mükemmel” sözüyle tarif eden ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını desteklemeye nasıl karar verdiği sorusuna yanıt arayan ABD basını, saldırıdan önceki günlerde yaşananları mercek altına aldı.

The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin “Öncesinde dirençli olan Trump, İran’a yönelik İsrail saldırılarını desteklemeye nasıl karar verdi?” başlıklı haberine göre, Trump İsrail’i saldırılarını geciktirme konusunda ikna etmeye çalışmış ancak saldırılar başladıktan sonra yaklaşımını değiştirmişti.

“TRUMP, GİTTİKÇE DAHA KÖTÜMSER OLDUĞUNU SÖYLEDİ”

ABD Başkanı Trump, dün, İsrail’in saldırılarının ardından yaptığı açıklamada, Tel Aviv’in planlarından haberdar olduğunu söyledi ve söz konusu “cezalandırıcı operasyonun” İran ile bir nükleer anlaşmayı daha olası hale getirdiğini savundu. İran’dan yapılan açıklamada ise yarın yapılması planlanan altıncı tur görüşmelerin yapılmayacağı belirtildi.

Trump, WSJ’ye yaptığı açıklamada, İran’a işaret ederek, “Anlaşma yapmalıydılar ve geriye kalan bir şeyler varken hâlâ anlaşma yapabilirler, halen yapabiliyorlarken…” diye konuştu. Gazeteye göre, Trump, hafta başında yaptığı açıklamalarda “çok daha az iyimser” görünüyordu.

WSJ’ye konuşan ABD’li yetkililere göre, Trump, pazar günü ulusal güvenlik ekibini Camp David’deki başkanlık konutuna çağırdı. ABD Başkanı, burada Ortadoğu konusunda yapılan bir konuşma sırasında Tahran yönetiminin ABD ile anlaşmayı kabul edeceği konusunda gittikçe daha kötümser olduğunu söyledi.

NETANYAHU İLE GÖRÜŞMESİ ETKİLİ OLDU

ABD’li yetkililerin verdiği bilgiye göre, Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun bir sonraki gün görüşmesi bekleniyordu. Trump’ın Netanyahu’ya Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un diplomatik çabaları normal seyrinde devam edene kadar saldırıları geciktirmesini söylemesi öngörülüyordu.

ABD’li yetkililere göre, Netanyahu ile görüşmesinde Trump, Tahran ile diplomasinin biraz daha sürmesini görmek istediğini söyledi. Fakat Trump da “kendi stratejisine olan inancını kaybediyordu. Yetkililer, Netanyahu’nun daha önce pek çok kez dile getirdiği itirazı bir kez daha dillendirerek İran’ın asla Trump’ın istediği anlaşmayı yapmayacağını söylediğini aktardı. İsrail Başbakanı ayrıca ülkesinin saldırılara hazırlık yapmayı sürdürmesinin gerektiğini savundu. WSJ’ye göre, “Trump, bu mesajı içselleştirmiş gibi görünüyordu.”

ABD’DE KRİTİK İSTİHBARAT DEĞERLENDİRMESİ

Trump, bundan iki gün sonra, perşembe günü The New York Post’a verdiği röportajda, anlaşma konusunda “gittikçe kendinden daha az emin” olduğunu anlattı. Trump, “Bunu geciktiriyorlar gibi görünüyorlar ve bence bu utanç verici. Ama şimdi birkaç ay öncesinde olabileceğimden daha az kendime güvenliyim” dedi.

WSJ’ye göre, ABD istihbaratı, ocak ayında İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine saldırı düzenlemeyi değerlendirdiğini tespit etti. Yapılan istihbarat değerlendirmesinde, İsrail’in Trump’ın yeni ekibine bu saldırıyı destekleme konusunda baskı yapacağı öngörülüyordu. Buna göre, İsrail, Trump’ın, ABD’nin eski başkanı Joe Biden’a nazaran böyle bir saldırıya katılma ihtimalinin daha yüksek olduğunu düşünüyordu. Aynı değerlendirmeye göre, İsrailliler “Tahran’ın nükleer silah çabalarını durdurma konusundaki pencerenin de kapandığına” inanıyordu.

NETANYAHU’DAN “60 GÜN” HATIRLATMASI

Trump ve Netanyahu, perşembe günü bir görüşme daha yaptı. Bu görüşmede Netanyahu Trump’a o günün “İran’a anlaşma yapmak için verdiği 60 günün son günü” olduğunu hatırlattı ve İsrail’in artık bekleyemeyeceğini söyledi. Telefon görüşmesine aşina yetkililer, Netanyahu’nun “İsrail’in kendisini korumak ve Trump’ın koyduğu son tarihi hayata geçirmek durumunda olduğunu” savunduğunu aktardı. Trump yönetiminden yetkililere göre, Trump, bunun üzerine, ABD’nin “İsrail’in önünde durmayacağını” söyledi ancak ABD ordusunun herhangi bir saldırı operasyonuna yardım etmeyeceğini sözlerine ekledi.

Trump, dün yaptığı açıklamada, İran’a anlaşma için verdiği 60 günün dolduğunu ve artık 61’inci güne girdiklerini söylemişti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İsrail’in saldırılarının hemen ardından yaptığı açıklamada ABD’nin saldırılarda rol oynamadığını ama İsrail’in saldırılar başlamadan hemen önce ABD’yi bilgilendirdiğini aktarmıştı.