ABD’den Ukrayna’ya “toprak ve silah tavizi” baskısı

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’e Rusya ile savaşı sona erdirmek amacıyla Washington tarafından hazırlanan çerçeve anlaşmasını kabul etmesi gerektiği yönünde sinyaller gönderdi.

Reuters ajansına konuşan konuya yakın iki kaynağın aktardığına göre söz konusu taslak, Kiev yönetiminin bazı topraklardan vazgeçmesini ve belirli silah sistemlerini teslim etmesini öngörüyor.

Kimliklerinin gizli kalmasını isteyen kaynaklar, Washington’un Kiev’den planın ana hatlarını kabul etmesini beklediğini belirtti.

Teklifin en dikkat çekici ve ihtilaflı maddeleri arasında Ukrayna silahlı kuvvetlerinin boyutunun küçültülmesi de yer alıyor.

ABD DIŞİŞLERİ BAKANI RUBIO’DAN AÇIKLAMA

Beyaz Saray konuya ilişkin açıklama yapmaktan kaçınırken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada Washington’un savaşın her iki tarafının görüşlerine dayanarak fikirler geliştirmeye devam edeceğini belirtti.

Rubio, “Ukrayna’daki gibi karmaşık ve ölümcül bir savaşı sona erdirmek, ciddi ve gerçekçi fikirlerin kapsamlı değişimini gerektirir. Kalıcı bir barış, her iki tarafın da zor ama gerekli tavizleri kabul etmesini zorunlu kılacaktır” ifadelerini kullandı.

28 MADDELİK PLAN NELERİ İÇERİYOR?

ABD merkezli Axios sitesinin ABD’li ve Ukraynalı yetkililere dayandırdığı habere göre, Trump yönetimi 28 maddelik bir plan hazırladı.

Plana göre ABD ve diğer ülkeler, Kırım ve Donbass’ı yasal olarak Rus toprağı şeklinde tanıyacak ancak Ukrayna’dan bunu resmen tanıması talep edilmeyecek.

Plan hakkında bilgi veren kaynaklar, Rusya’nın Luhansk ve Donetsk’i kapsayan Donbass bölgesinin fiili kontrolünü elinde tutacağını, Ukrayna ordusunun çekileceği bu alanların “askerden arındırılmış bölge” statüsünde kabul edileceğini öne sürdü.

İddiaya göre Rusya buraya asker konuşlandıramayacak. ABD’li yetkililer, savaşın mevcut haliyle devam etmesi halinde Kiev yönetiminin “zaten toprak kaybedeceğini”, bu nedenle Ukrayna’nın kontrol etmediği doğu bölgelerini Moskova’ya bırakması karşılığında ABD’den güvenlik garantisi almasının “Ukrayna’nın çıkarına” olduğunu savunuyor.

Müzakere süreciyle ilgili sızan bilgilere göre Ukrayna Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı Rüstem Umerov, Vladimir Zelenskiy tarafından Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile görüşmek üzere görevlendirildi.

Bir kaynak, Umerov’un yorumlarının 28 maddelik metne dahil edildiğini öne sürerken, Ukraynalı bir başka yetkili Umerov’un toplantıda şartları kabul etmediğini ve birçok maddeye itiraz ettiğini bildirdi.

İsmi belirtilmeyen Avrupalı bir diplomat ise Ukrayna ordusunun küçültülmesi önerisinin ciddi bir barış teklifinden ziyade bir Rus talebi gibi göründüğüne dikkat çekti.

ZELENSKİY’DEN ANKARA’YA ZİYARET

Gelişmelerin gölgesinde dün Türkiye’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşen Vladimir Zelenskiy, Washington’un çerçeve planına doğrudan değinmese de Amerika’nın “güçlü liderliğine” vurgu yapmıştı.

Zelenskiy, “Kan dökülmesini durdurmak ve kalıcı barışı sağlamak için asıl mesele tüm ortaklarımızla koordinasyon içinde çalışmamız ve Amerikan liderliğinin etkili ve güçlü kalmasıdır” diye konuşmuştu.

Yalnızca ABD’nin ve Başkan Donald Trump’ın savaşı sona erdirecek güce sahip olduğunu belirten Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın görüşmeler için farklı formatlar önerdiğini ve Türkiye’nin gerekli platformu sağlamaya hazır olmasının kendileri için önem taşıdığını ifade etmişti.