Çin, 2025’te ulusal uzay rekorunu kırdı

Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA), ülkenin uzay programında 2025’te öne çıkan faaliyetler ve gelişmelere ilişkin bilgi paylaştı.

Buna göre, ülkede yıl içinde 92 fırlatış yapılırken, 68 fırlatışın yapıldığı 2024 yılına ait rekor kırıldı.

Fırlatışların 73’ü ülkenin uzay programının ana yüklenicisi Çin Havacılık Uzay Bilimi ve Teknolojisi Şirketi (CASC) tarafından, ana taşıyıcı Long March (uzun yürüyüş) ile ticari uydu taşıma hizmetleri için geliştirilen Cielong (akıllı ejderha) roketleriyle gerçekleştirildi.

Geriye kalan 19 fırlatış ise kamuya ait Çin Havacılık Uzay Bilimi ve Endüstrisi Şirketine (CASIC) bağlı ExPace ile Çin Bilimler Akademisine (CAS) bağlı CAS Space şirketlerinin yanı sıra özel şirketler Galactic Energy, Landspace, iSpace ve Orienspace’in geliştirdiği roketlerle yapıldı.

300’DEN FAZLA UYDU VE UZAY ARACI YÖRÜNGEYE TAŞINDI

Fırlatışlarda 300’den fazla uydu ve uzay aracı yörüngeye taşındı. Çin’in Tiengong Uzay İstasyonuna Şıncou-20 ve Şıncou-21 mekikleriyle personel seferleri, Tiencou-9 mekiğiyle ikmal seferi yapıldı. Şıncou-20 mekiğinde uzay enkazının yol açtığı hasar nedeniyle uzay istasyonundaki taykonotları geri getirmek üzere Şıncou-22 mekiği insansız olarak istasyona yollandı.

Asteroid keşif aracı Tienvın-2 uzaya gönderildi. Dünya’ya yakın “2016 HO3” asteroidinden kaya ve toprak örnekleri toplayacak ve Mars ile Jüpiter arasındaki ana asteroid kuşağında “311P” asteroidinin yakınından geçip inceleyecek keşif aracı 29 Mayıs 2025’te fırlatıldı.

Yıl içindeki fırlatış sayısında artışta, Çin’i ABD’nin SpaceX şirketinin Starlink uydu ağına rakip küresel uydu internet ağları oluşturmayı amaçladığı Guovang (ulusal ağ) ve Çienfan (uzay yelkeni) takım uydu ağı projeleri için yaptığı fırlatışların etkisi oldu. Yıl içinde Guovang ağı için 16, Çienfan ağı için de 3 fırlatış yapıldı.

2025’te yalnızca 2 fırlatış başarısız oldu. Özel şirketler Landspace’in Cuqüe-2E roketiyle 15 Ağustos 2025’te ve Galactic Energy’nin katı yakıtlı Ceres-1 ile 10 Kasım 2025’te yaptığı fırlatışlarda roketler yörüngeye ulaşamadı.

Öte yandan bu yıl yeniden kullanılabilir özellikte olması için tasarlanan iki yeni roket modelinin, Landspace’in Cuçüe-3 ve CASC’ın Long March 12A, test fırlatışlarında yükleri yörüngeye ulaşsa da ilk aşamaları yere geri indirilemedi.