Etiyopya ile Eritre yeniden savaşın eşiğinde: ‘Denize erişim’ krizi büyüyor

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, haftalardır ülkesinin denize çıkış hakkı olduğunu savunuyor. Yaklaşık 130 milyon nüfuslu Etiyopya, 1993’te Eritre’nin bağımsızlığını ilan etmesiyle kıyı şeridini kaybetmişti. Abiy, geçtiğimiz hafta parlamentoda yaptığı konuşmada “Kim ne derse desin, Etiyopya karada kalmayacak” diyerek deniz erişimi konusunda kararlılığını yineledi.

Eritre’den sert yanıt

Eritre hükümeti, komşusunun bu sözlerini ‘tehlikeli çatışmaları körüklemekle‘ suçladı. Eritre Bilgi Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Etiyopya’nın Assab Limanı’nı hedef aldığı iddia edildi. Etiyopya ise, Eritre’yi ‘savaş hazırlığı yapmakla‘ suçladı ve Birleşmiş Milletler’e bu yönde resmi bir mektup gönderdi.

‘Savaş öncesi adımlar atılıyor’

Oslo Yeni Üniversite Koleji’nden bölge uzmanı Prof. Kjetil Tronvoll, Başbakan Abiy’nin “kendini savunma hakkı” üzerinden olası bir çatışmayı gerekçelendirmeye başladığını söyledi. Tronvoll’a göre, barışçıl yollar tükeniyor olabilir. Eritre ile Etiyopya, 1998–2000 yılları arasında on binlerce kişinin hayatını kaybettiği kanlı bir sınır savaşı yaşamıştı. Aradan geçen yıllara rağmen, iki ülke arasındaki güvensizlik hiç tam olarak ortadan kalkmadı.

‘Mısır faktörü’ gerilimi artırıyor

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nden Alex Vines, bölgedeki gerilimde ‘Mısır etkisinin‘ dikkat çektiğini söyledi. Kahire, uzun süredir Etiyopya ile Nil Nehri üzerindeki mega baraj projesi nedeniyle karşı karşıya. Son dönemde Eritre ile Mısır’ın ilişkilerini güçlendirdiği görülüyor. Eritre lideri Isaias Afwerki, geçtiğimiz hafta Kahire’ye giderek Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi ile görüştü. Sisi, görüşmede “Eritre’nin egemenliğini destekleyeceğini” açıkça dile getirdi.