Göz göre göre büyüyen tehlike. Türkiye’de her dört çocuktan biri mücadele ediyor

Türkiye’de her 4 çocuktan biri obez… Bu istatistiğin risklerinin farkında mıyız?

Çocuklarda obezite her geçen gün artıyor. Bunu yalnızca genetik faktörlerle açıklamak doğru değil.

KÜÇÜK YAŞLARDA TANSİYON VE ŞEKER HASTASI OLUYORLAR

Kötü beslenme, hareketsizlik, ekran bağımlılığı çocukları hasta ediyor. Çocuklar küçücük yaşlarda tansiyon, şeker hastası oluyor.

Çocuk doktorları bunu bir halk sağlığı sorunu olarak niteliyor. Çünkü çocukken obez olanların yüzde 80’i erişkinliğinde de obeziteyle mücadele ediyor.

Çocuk Endokrinoloji Uzmanı Doç. Dr. Elvan Bayramoğlu obezitenin bir halk sağlığı problemi, pandemi olduğunu belirterek, “2022 yılındaki verilere baktığımızda dünyada 5-19 yaş arası 150 milyon obez çocuk var. 2030 yılı tahminleri bunu ikiye katlayacağını söylüyor.” dedi.

Obezite yalnızca obezite değil. Neden olduğu birçok hastalık var. Tansiyon, diyabet hastası çocuklar demek.

Çocuk Metabolizma ve Beslenme Uzmanı Prof. Dr. Çiğdem Aktuğlu Zeybek, obezitenin böyle hızlı bir şekilde artmaya devam etmesiyle erişkin dönemlerde görülebilecek sorunların çocukluk döneminden itibaren görülebileceğini söyleyerek, “Tansiyon yüksekliği, kolesterol yüksekliği, karaciğer yağlanması başta olmak üzere bir sürü komplikasyonla ardından gelişecek obeziteyle uğraşmak zorunda kalacağız öyle görünüyor.” açıklamasında bulundu.

Üstelik kültürel olarak çocuklarda kilo sağlık ve tatlılık olarak algılanıyor. Birçok aile çocuğunda obezite riski olduğunun dahi farkında değil.

Doç. Dr. Elvan Bayramoğlu, “O kadar benimsenmiş ki bu durum. Çocuklar zaten obezite olarak gelmiyor. Başka bir şikayetle geldiğinde obez olduğunu fark ediyoruz. Aileler bundan şikayet etmiyorlar.” açıklamasında bulundu.

Çocuklar artık sokakta değil bilgisayar başında oynuyor. Hareketsizlik obezite riski demek ama dahası kötü beslenme…

Paketli gıdalar sağlıksız. Ama çocuklar için cezbedici ve kolay ulaşılabilir.

İşte bu nedenle İngiltere’de çocukluk çağı obezitesiyle mücadele için çocukların izleyebileceği saatlerde yani saat 21.00’E kadar televizyon ve internette abur cubur reklamlarının gösterilmesi yasaklandı.

Prof. Dr. Çiğdem Aktuğlu Zeybek, “Biz abur cuburların zararlarını biliyoruz, bilmemize rağmen de tüketebiliyoruz. Ama çocuklarda böyle bir şey yok. Yememem gerekiyor algısına sahip çocuk sayısı az. Reklamlar çocukları cezbediyor.” diyerek uyarıda bulundu.

Çocuklarda obezite tedavisinde gelişmeler var. Doktor kontrolünde çocuklara uygun zayıflama iğneleri artık etkili bir seçenek.

Ama en önemli mücadele yöntemi yaşam tarzı değişikliği.

ESAS ÇÖZÜM ZAYIFLAMA İĞNESİ DEĞİL

Doç. Dr. Elvan Bayramoğlu, “Obezitenin temel tedavisi yaşam şekli değişikliğidir. Aile eğitimi, egzersiz eğitimi, beslenme eğitimi, çocuğa psikiyatrik destek ve psikososyal değişimi içine alan bir paket. Yapılan çalışmalar göstermiş ki bu davranış değişikliği ancak birebir 50 saat temastan sonra etkili olabiliyor. Bunu yapmayan ailelerde hiçbir ilacın faydası olmaz zaten.” dedi.

Küçükken “tombik” diye sevilen çocuklar, okulda kiloları nedeniyle zorbalığa maruz kalıyor.

Ergenlik döneminde beden algısı daha fazla devreye giriyor. Sosyal medyanın, akımların etkisiyle birçok çocuk idealize vücut ölçülerine ulaşmaya çalışıyor. Bu noktada gıda takviyelerine, protein tozlarına, sporcu içeceklerine yönelebiliyorlar.

Çocuk Metabolizma ve Beslenme Uzmanı Doç. Dr. Tanyel Zübarioğlu, “Özellikle ergenlik dönemi kişinin kimlik oluşturma çabasının çok yoğun olduğu bir dönem. Bu dönemde beslenme davranışının kontrolü temel olarak ergenin kendisine geçiyor. Popüler beslenme akımlarının uygulanması hem erkeklerde hem de kadınlarda beslenme bozukluğuna doğru ilerliyor.” diyerek uyarıda bulundu.

Sporcu çocuklar dışında, bilinçsizce bu takviyeleri kullanmak sağlık sorunlarına yol açabiliyor..

Uzmanların en önemli uyarıları ailelere. Çocuğun beslenmesinde bozulma fark edildiğinde hem bir çocuk doktorundan hem de ruh sağlığı profesyonelinden destek alınmalı.