İklim değişikliğinin 40 yıllık bilançosu: Amazon’da sessiz değişim

Amazon ve And Dağları’nda yapılan kapsamlı bir araştırmaya göre, tropikal ormanlardaki ağaç türleri son on yıllarda önemli değişimler yaşıyor.

Çalışma, Liverpool Üniversitesi’nden Dr. Belen Fadrique liderliğinde yürütüldü. Araştırma, 1970’lerden bu yana tutulan ve yüzlerce bilim insanının katkı sunduğu 40 yıllık ağaç kayıtlarına dayanıyor.

Genel denge, bölgesel kırılma

Kıta genelinde bakıldığında toplam tür sayısının büyük ölçüde sabit kaldığı aktarıldı. Ancak bu tablo, bazı bölgelerde ciddi tür kayıpları yaşanırken, bazı alanlarda tür sayısının arttığı gerçeğini gizliyor. Araştırmacılar, iklim değişikliğinin tropikal ormanları tek tip değil, eşitsiz biçimde etkilediğini belirtiyor.

Sıcak ve kurak alanlarda kayıp

Verilere göre daha sıcak, daha kurak ve yağışın mevsimlere sert biçimde dağıldığı ormanlarda ağaç türleri azalıyor. Orta Andlar, Guyana Kalkanı ve Orta Doğu Amazon havzasında düşüşler öne çıkarken; Kuzey Andlar ve Batı Amazon’da tür artışı kaydedildi. Yağış miktarı ve yağış rejimi, bu farklılığın belirleyici unsurları arasında gösterildi.

Çalışma, 10 ülkede yer alan 406 uzun dönemli orman alanından elde edilen verilerle, Güney Amerika tropiklerinde 20 binden fazla ağaç türünün izini sürdü.

Araştırmacılar, RAINFOR gibi ağların katkısıyla elde edilen bu verilerin, ormansızlaşma baskısıyla birlikte değerlendirildiğinde, Amazon–And geçiş bölgelerinin korunmasının kritik olduğunu vurguladı.

Bulgular, Nature Ecology and Evolution dergisinde yayımlandı.