Kemal Olçar: ABD ile İsrail, ‘İran’ konusunda hemfikir değil

Bu son yaşadığımız olay, İran ile ilgili; bizi 1979’a götürüyor. 79’a gelmeden önceki olaylarda gerekçe fiyatların pahalılığıydı. Şah’a karşı ayaklanan İran halkı o dönem, Şah’ın kaynakları başka noktalara aktardığı gibi bir gerekçe vardı. Şii tarikatlarla arası çok bozulmuştu. Sermayenin elinde bulundurduğu grupla arası çok kötüydü. Millileştirme çalışmaları da Şah’ın son dönemlerinde gündemindeydi. Humeyni, Monarşi’yi kaldırıp Cumhuriyet kuracağı vaad etmişti. Yaptı ancak yavaş yavaş teokratik rejimi halka kabul ettirmek zorunda kaldı. Amerika Birleşik Devletleri İran’ın denizlere çıkışını kontrol altına almak istiyor. Bunu bölerek de yapabilir, ikna ederek de yapabilir, gözdağı ile de yapabilir. Tahran hükümetini ve kutsal rehber dedikleri Humeyni’yi kontrol altına alarak, pazarlık yaparak, bir nevi savaşmadan teslim aralabilecekse harekat ihtimali ortadan kalkar. Güney’de Hürmüz, Umman Denizi, Körfez bölgesi gibi. Kuzeyde Hazar Denizi ile tasarrufları var. Orada ABD, Türkmenistan ve Azerbaycan ile yakın temas halinde. Tahran da kuzeye çok yakın. Kuzeyden bir herekat planlanmış olabilir. İran bugün itibariyle petrol satışları konusunda ABD’nin çıkarlarını zedeleyecek bir şey yapmayacağı taahhütünü verirse ve ABD, İran petrolünden yeterli payı alabilirse bu harekat yapılmaz. Ancak ‘yapılsın’ diyen bir Netenyahu var. O da büyük bir ihtimalle İran füzelerinin üzerine çekişini engellemek istiyor. Trump’ın İsrail’in İran konusundaki aynı hedefleri paylaşıyor mu diye sorarsanız, bence çok paylaşmıyor. Trump, bölgede ABD gücünü oturtması ve kaynakları alması konusunda çok istekli görünüyor. Fakat İsrail bunun ötesinde çok fazla isteği var. Nükleer kapasitenin yok olması, füze sistemlerinin kaldırılması, radarların çökmesi, rejimin değişmesi, bölünmesi ve parçalanması gibi nihai hedefleri var.