Lübnanlı uzman: Grönland krizi, NATO’nun çöküşünün başka bir kanıtı

Lübnanlı uluslararası ilişkiler uzmanı Bişara Saliba, Sputnik’e verdiği demeçte, Avrupa’nın bugün içinde bulunduğu durumu “liderliğinden yoksun kalmış, yetim bir kıta” olarak tanımladı. Saliba’ya göre, bugün Grönland’da yaşanan gelişmeler, kıtanın çıkarlarının ciddi tehdit altında olduğuna işaret ediyor.

Uzman, Avrupa’nın mevcut Batı sisteminin içinde en güçlü aktörlerin kendi çıkarlarına göre yön verdikleri bir düzene mahkum hissettiğini belirtti.

Donald Trump döneminde ABD’nin Grönland’ı ‘ilhak etme’ çabalarına da değinen Saliba, bu girişimin “Amerikan çıkarları doğrultusunda yürütülen bir genişleme politikası” olduğunu ifade etti. Grönland’ın jeostratejik önemine dikkat çeken uzman, bölgenin Arktik merkezindeki konumu ve barındırdığı petrol, doğalgaz ve nadir mineraller gibi devasa doğal kaynaklar nedeniyle küresel güçler için değerli bir hedef olduğunu vurguladı.

Saliba, ABD’nin Grönland’da tam bir hegemonya kurmayı, Rusya, Çin ve bölgeye yatırım yapmayı hedefleyen diğer güçlerle yapılacak kaynak paylaşımında avantaj sağlamak için gerekli gördüğünü belirtti. Amerikan yaklaşımının, “bu bölgenin güvenliğini koruma karşılığında kaynaklardan yararlanma” ilkesine dayandığını dile getirdi.

Uzmanın değerlendirmesine göre, mevcut tartışmalar mülkiyet devri ve egemenlik paylaşımı konusunda dönüyor. Avrupa’nın uluslararası hukuk vurgusuna dayanan tepkisi ise ya Trump’ın girişimlerini durdurmaya ya da en azından egemenliği sembolik olarak muhafaza ederek ekonomik bir paylaşım oluşturmaya yönelmiş durumda. Ancak bu yaklaşımın, Amerikan vizyonuyla örtüşmediği açık.

Saliba, Grönland krizini ayrıca Avrupa Birliği’nin ve NATO’nun zayıflığının açık bir örneği olarak değerlendiriyor. Ona göre, bu kriz Avrupa’nın bağımsız bir küresel aktör olma konusundaki başarısızlığını ve ABD’nin çok daha ciddi stratejik kaygılar taşıdığını gözler önüne seriyor. Bazı Avrupalı liderlerin “komplo teorisi düzeyindeki yorumları”, Washington’un öncelikleri karşısında anlamsız kalıyor.

Rusya’nın tutumuna da değinen Saliba, Moskova’nın gelişmeleri uzaktan izlediğini ve doğrudan bir ulusal güvenlik tehdidi görmediği için müdahale etmeyeceğini kaydetti.