NASA’nın ‘Artemis III’ programı iptal: ‘İnsanlı Ay inişi hedefleri yeniden gözden geçirilmeli’

NASA yaptığı açıklamada, teknik aksaklıklar ve çok kısa sürede çok fazla hedefe ulaşmaya çalıştığı yönündeki eleştirilerle gündeme gelen Ay’a insan indirme programı Artemis III’te kapsamlı değişikliklere gittiğini duyurdu.

Stratejideki değişiklik, kısa süre önce göreve başlayan NASA Yöneticisi Jared Isaacman tarafından açıklandı. Isaacman, 2028’de yarım yüzyıldan uzun bir aranın ardından ilk kez insanları Ay yüzeyine gönderme hedefi öncesinde en az bir ilave Ay uçuşu gerçekleştirileceğini bildirdi.

Risk seviyesi yüksek raporu yayımlandı

Yeni ve daha kademeli yaklaşımın, NASA ekiplerine uçuş testleri yapma ve kritik teknolojileri geliştirme imkaanı sağlayacağı belirtildi. Bu kapsamda, bu yıl astronotları Ay çevresinde iniş yapmadan uçurmayı hedefleyen Artemis II görevinin fırlatma tarihi de en erken 1 Nisan’a ertelenmişti.

Revize edilen yol haritası, ajansın son dönemde yaşadığı gecikmeler ve teknik sorunların gölgesinde geldi. Bu hafta başında, uzay güvenliğini denetleyen bağımsız Aerospace Safety Advisory Panel, mevcut planların risk seviyesinin yüksek olduğuna işaret eden bir rapor yayımladı.

‘İnsanlı ay inişi hedefleri yeniden gözden geçirilmeli’

Kurul, Aralık 1972’deki son Apollo 17 görevinden bu yana gerçekleştirilecek ilk insanlı Ay inişi olarak planlanan Artemis III için hedeflerin yeniden gözden geçirilmesini tavsiye etti. Isaacman, yeni plana göre nihai Ay inişinin büyük teknolojik sıçramalar yerine aşamalı ilerlemeyle gerçekleştirileceğini belirtti.

Yeniden düzenlenen programın ilk adımı, gecikmeler yaşayan Artemis II görevinin fırlatılması olacak. Roket, bu hafta başında Florida’daki Kennedy Space Center’daki hangarına geri gönderildi. Mühendislerin, roketin üst kademesindeki helyum akışında tıkanıklık tespit ettiği bildirildi.

Daha önce de ajans, Space Launch System roketinde hidrojen sızıntısı tespit edilmesi üzerine fırlatmayı ertelemişti.

Artemis III görevi artık doğrudan Ay’a inişi hedeflemeyecek

Revize edilen plana göre Artemis III görevi artık doğrudan Ay’a inişi hedeflemeyecek. Bunun yerine, temel teknolojilerin test edilmesi amacıyla 2027 ortasında alçak Dünya yörüngesine fırlatılması öngörülüyor.

Planın başarıyla ilerlemesi halinde, Artemis IV görevinin 2028’de Ay’a iniş gerçekleştirmesi hedefleniyor. Nihai amaç, astronotları Ay’ın güney kutbu yakınlarına indirmek. Ajans yetkilileri, ikinci bir iniş görevi olan Artemis V’in de 2028’de gerçekleştirilebileceğini ve sonrasında her yıl bir Ay iniş denemesi yapılmasının planlandığını bildirdi.