‘Normalleşme uzun sürecek’

Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad’ın haftasonu yaptığı konuşmada, “Türkiye’nin Suriye’den çekilmesinin olağanlaşma için bir ön kaide olmadığı” istikametindeki sözleri dikkatleri iki ülke ortasında yürütülen diplomatik gayretlere çekti. Normalleşmedeki son durumu Cumhuriyet’e kıymetlendiren Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Milletlerarası Münasebetler Öğretim Vazifelisi Doç. Dr. Yasin Atlıoğlu, “Haziran sonunda Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Esad’la görüşmek ilgili telaffuzları birtakım adımlar atılacağı istikametinde tartışmalara yol açmıştı. Hatta yaz sonuna kadar Esad-Erdoğan ortasında bir görüşme yapılacağı sav edilmişti. Fakat bunların birden fazla boşa çıktı. Şu an sürecin istenildiği üzere gitmediğini görüyoruz. Hem Suriye’nin Türkiye’den hem de Ankara’nın Şam’dan talepleri kelam konusu. Hasebiyle müzakere ile bir uzlaşmaya varmak zorundalar” dedi.

Türkiye’nin Suriye muhalefeti ile olan alakalarının Şam’da beğenilen karşılanmadığını belirten Atlıoğlu, “Türkiye bu bağlantıyı kesme noktasında fazla bir eğilim gösterecek üzere durmuyor. Yalnızca bu askerlerin geri çekilmesi problemi değil, birebir vakitte Suriye’nin kuzeyindeki başta Suriyelilerin desteklediği muhalif kümeler olmak üzere başka silahlı kümeler ve Fırat’ın doğu kısmındaki terör örgütü PKK, PYD yapısıyla da direkt alakalı kimi düşünceler olacağı muhakkak. Bunlar uzlaşma sağlanmasını güçleştiriyor” diye konuştu.

‘ASKERİ BAHİSLER ÇÖZÜLEBİLİR’

Ankara-Şam çizgisindeki ilgilerin iç savaşın başladığı 2011’e kadar karşılıklı itimada dayandığını lisana getiren Atlıoğlu, bu tarihten sonra Türkiye’nin Suriye’deki muhalefete verdiği takviyenin itimat ortamının ortadan kalkmasına yol açtığını lisana getirdi. Atlıoğlu, “Bu ilgileri tekrar yapılandırabilmek için öncelikle tarafların birbirlerine güvenmesi lazım. Bu da tarafların dengeli olmasıyla irtibatlı. Olağanlaşma muhtemelen çok uzun sürecek. 6 ay yahut 1-2 yılda çözülebilecek bahisler değil. Askeri hususlar âlâ bir planlamayla muhakkak bir vakit içerisinde çözülebilir fakat Suriye’nin içinde bulunduğu ekonomik şartlar, Türkiye’nin de emsal biçimde iktisadının eskisi kadar âlâ olmaması, tıpkı vakitte önemli bir sığınmacı yüküyle karşı karşıya olması ve onların geri dönüşü sorunları üzere meseleler daha sıkıntı çözülecektir” değerlendirmesinde bulundu.

TÜRKİYE’NİN DÖRT KOŞULU

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından dün yapılan açıklamaya nazaran iki ülkenin bağlarının 2011 öncesine dönmesi için; “Suriye’nin terör ögelerinden arındırılması, 2254 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu kararı çerçevesinde uzlaşı sağlaması ve Suriyeli sığınmacıların geri dönüşü için gerekli şartların oluşturulması” gerekiyor. Kaynaklar, “gerekli yaklaşımların hayata geçmesi durumunda Suriye’nin iyiliğine ve bölgesel istikrara katkı sağlayabilecek adımların önünün açılabileceğini” belirtiyor.