Parkinson’da yeni araştırma: Köpekler kokuyla tespit edebiliyor

Bristol Üniversitesi’nden hayvan davranışları uzmanı Nicola Rooney’nin liderliğinde yürütülen çalışmada, bir Golden Retriever ve bir Labrador, hastalardan alınan deri örneklerinden Parkinson’u yüksek doğrulukla saptamayı başardı.

CİLTTEKİ KOKU ELE VERİYOR

Araştırmada, Parkinson hastalarına özgü bir “koku imzası” olduğu belirlendi. Özellikle ciltteki yağlı salgıların, hastalığa dair ipuçları taşıdığı düşünülüyor. Rooney, köpeklerin %70 ila %80 oranında doğru teşhis koyduğunu ve bunun şansa bağlı olmayacak kadar yüksek bir başarı olduğunu vurguladı.

DAHA ÖNCE BİR HEMŞİRE DE KOKUDAN ANLAŞMIŞTI

Parkinson’un kokusunun fark edilmesi ilk olarak yaklaşık on yıl önce, İskoç hemşire Joy Milne sayesinde gündeme geldi. Milne, “süper-koklayıcı” olarak biliniyor ve eşine Parkinson teşhisi konulmadan 12 yıl önce vücudundaki değişik kokuyu fark ettiğini söylüyor. 2016’da yapılan küçük bir çalışmada, Milne sadece gömlek koklayarak tüm Parkinson hastalarını doğru tespit etti. Hatalı olarak işaret ettiği tek kişi ise bir yıl sonra gerçekten Parkinson tanısı aldı.

TIBBİ KÖPEKLER UMUT VAAT EDİYOR

Medical Detection Dogs programı ile Manchester Üniversitesi’nin ortak yürüttüğü son çalışmada köpeklerin neyi kokladığı ve bu kokunun neden oluştuğu daha ayrıntılı şekilde incelendi. 2019’da Manchester Üniversitesi araştırmacıları, Parkinson hastalarına özgü koku bileşenlerini tespit etmiş ve bu bulgular daha sonra Joy Milne tarafından da doğrulanmıştı. Bu bileşenlerle şu anda test aşamasında olan bir tanı swabı geliştirildi.

HER KÖPEK BU İŞE UYGUN DEĞİL

Ancak eğitim süreci her köpek için uygun değil. Son deneyde eğitilen 10 köpekten yalnızca 2’si testi tamamlayabildi. Köpeklerden biri sağlıklı bireylerin örneklerinin yüzde 10’unu hatalı olarak “Parkinsonlu” olarak işaretledi. Diğeri ise yalnızca yüzde 2 oranında hata yaptı. Buna rağmen genel başarı oranı, köpeklerin hastalığı tesadüfi olmayan bir şekilde tespit edebildiğini kanıtladı.