Uzaktan çalışan işçinin hakları neler?

Uzaktan çalışma modeli Türkiye’de giderek yaygınlaşırken, çalışanların bu alandaki haklarını bilmesi önem taşıyor.

SGK uzmanı Ahmet Kıvanç, bugünkü yazısında uzaktan çalışanların haklarını açıkladı. Mevzuata göre uzaktan çalışmanın uygulanabilmesi için işçi ile işveren arasında yazılı sözleşme yapılması gerekiyor. Bu sözleşmede işin tanımı, süresi, yeri, ücret, çalışma şartları, iş araçları ve iletişim yöntemleri gibi temel unsurların açık şekilde yer alması şart.

Yazılı bildirim şart

Yönetmeliğe göre sözleşmede aksi belirtilmediği sürece, uzaktan çalışan işçinin iş için gerekli malzeme ve ekipmanları işveren tarafından sağlanıyor.

Bu araçların kullanım ve bakım şartları işçiye yazılı olarak bildiriliyor, teslim edilen ekipmanlar ise liste halinde kayıt altına alınıyor. İşin yürütülmesinden kaynaklanan zorunlu giderlerin nasıl karşılanacağı da sözleşmede belirtiliyor.

Uzaktan çalışmada mesai saatleri sözleşmede düzenlenirken, fazla çalışma işverenin yazılı talebi ve işçinin onayıyla yapılabiliyor.

İşveren, iş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışanı bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek ve ekipman güvenliğini sağlamakla yükümlü oluyor.

İşçiler, talep etmeleri halinde normal çalışma düzeninden uzaktan çalışmaya geçebiliyor. Bu durumda işveren, yazılı başvuruya 30 gün içinde yanıt veriyor.

Uzaktan çalışan işçi de yeniden işyerinde çalışma talebinde bulunabiliyor. Ancak zorlayıcı nedenlerle uzaktan çalışmaya geçilmesi durumunda işçinin talebi veya onayı aranmıyor.

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 177 Sayılı Evde Çalışma Sözleşmesi Türkiye tarafından henüz onaylanmadı. Sözleşme, evde çalışanlar ile diğer çalışanlar arasında ayrımcılık yapılmamasını öngörüyor.

Türkiye sözleşmeyi onaylamamakla birlikte, ILO’nun söz konusu sözleşmeyle ilgili 184 sayılı tavsiye kararı evde çalışanların enerji ve su kullanımı, haberleşme, makine ve teçhizatın bakımıyla ilgili ortaya çıkan giderler gibi işleriyle bağlantılı maliyetlerin işverenden talep edebileceği öngörülüyor.